Een belangenconflict is in Dubai niet de uitzondering maar een structureel onderdeel van de markt. Dat is geen reden om niet te kopen, wel om precies te weten wie waaraan verdient.

'Deze ontwikkelaar geeft ons deze week extra commissie' is een zin die u zelden hoort. Toch is het precies het soort informatie dat bepaalt welk project u als eerste te zien krijgt. Belangenconflicten zijn in de Dubaise vastgoedmarkt geen incident maar een gevolg van hoe de markt werkt. Wie dat begrijpt, kan er rekening mee houden. Wie het negeert, beoordeelt advies alsof het neutraal is, terwijl dat zelden zo is.
Dit artikel is geen aanklacht tegen makelaars. Ook wij verdienen aan transacties. Het is een poging om de prikkels zichtbaar te maken, zodat u zelf het advies kunt wegen.
Conflict 1: de ontwikkelaar betaalt de makelaar
Bij off-plan projecten koopt u van de ontwikkelaar, en die betaalt de makelaar die de koper aanbrengt. Voor u lijkt advies daardoor 'gratis'. In werkelijkheid zit de vergoeding in de projectbegroting. Het belangrijkste gevolg is niet de prijs, maar de selectie: een makelaar heeft er belang bij u projecten te laten zien van ontwikkelaars waarmee hij een afspraak heeft, en bij voorkeur die met de hoogste vergoeding of de meeste druk om te verkopen.
Wat u kunt doen: vraag welke vergoeding de makelaar voor dit project ontvangt, of in elk geval of die afwijkt van andere projecten die hij aanbiedt. Vraag ook naar een vergelijkbaar project van een andere ontwikkelaar in hetzelfde gebied. Als die vergelijking er niet is, weet u dat u een selectie te zien krijgt, geen overzicht.
Conflict 2: één kantoor, twee klanten
Bij doorverkoop kan hetzelfde kantoor een opdracht van de verkoper hebben (Contract A) en u als koper bijstaan (Contract B). Dat is toegestaan en komt vaak voor. Het kantoor verdient dan in sommige gevallen aan beide kanten. Het risico zit in de onderhandeling: wie vertelt u eerlijk dat de vraagprijs boven recente transacties ligt, als hetzelfde kantoor de verkoper een hoge opbrengst heeft voorgespiegeld?
Wat u kunt doen: vraag schriftelijk of er een Contract A is voor de woning die u overweegt, en zo ja, met wie. Vraag recente transactieprijzen uit de DLD-gegevens en controleer ze waar mogelijk zelf. Hoe dat contractuele kader werkt, leest u in ons artikel over kopersvertegenwoordiging.
Conflict 3: tijdsdruk als verkoopinstrument
'Nog drie units op deze verdieping', 'de prijs gaat vrijdag omhoog', 'de ontwikkelaar sluit de eerste fase'. Soms is dat waar; lanceringen in Dubai verkopen inderdaad soms snel. Maar tijdsdruk dient vooral de verkopende partij: hoe korter de beslistijd, hoe minder ruimte voor de controles uit ons artikel over due diligence. De vergoeding van de makelaar komt meestal pas bij een getekende reservering.
Wat u kunt doen: spreek met uzelf een minimale bedenktijd af, bijvoorbeeld 72 uur, en vraag of de reservering terugbetaalbaar is binnen die termijn. Laat de voorwaarden van een reservering schriftelijk bevestigen. Een adviseur die die bedenktijd niet respecteert, vertelt u daarmee iets over zijn prioriteiten.
Conflict 4: rendementsbeloftes
Een brochure met '8% gegarandeerd rendement' of een 'post-handover payment plan' dat zichzelf terugbetaalt uit huur, verdient extra aandacht. Garanties komen soms voor, bijvoorbeeld als een ontwikkelaar een vast huurbedrag voor een beperkte periode toezegt, maar ze worden in de prijs verwerkt en zijn zo sterk als de partij die ze geeft. Vraag wie de garantie juridisch afgeeft, voor hoe lang, en wat er na afloop van die periode gebeurt.
Een eenvoudige rekentoets (aannames): als een woning van AED 1.200.000 een 'gegarandeerd' rendement van 8% krijgt, betekent dat AED 96.000 per jaar. Vergelijk dat met wat vergelijkbare woningen in dezelfde wijk werkelijk aan huur opbrengen. Ligt de markthuur bijvoorbeeld rond AED 75.000, dan wordt het verschil van AED 21.000 per jaar ergens anders betaald, meestal in de aankoopprijs.
Conflict 5: de doorverwijzing
Een adviseur die u ook doorverwijst naar een hypotheekadviseur, beheerder, interieurbedrijf of bedrijfsoprichter, krijgt daar soms een vergoeding voor. Ook dat is niet verkeerd, zolang het bekend is. Vraag bij elke doorverwijzing: krijgt u hier iets voor, en zijn er alternatieven?
Wat de regels zeggen
De Real Estate Brokerage Practice Guide van de RERA noemt eerlijke behandeling, integriteit en transparantie uitdrukkelijk als beroepsethiek voor gelicentieerde makelaars, en de RERA kan bij overtredingen boetes opleggen op grond van Executive Council Resolution No. 25 van 2009. Dat biedt een kader, maar het vervangt uw eigen vragen niet. Een belangenconflict is niet hetzelfde als een overtreding; het wordt pas een probleem als het verzwegen wordt.
Een korte toets voor elk advies
U hoeft geen expert te zijn om advies te wegen. Stel bij elke aanbeveling drie vragen. Eén: zou deze adviseur hetzelfde zeggen als hij er niets aan verdiende? Als het antwoord onduidelijk is, vraag dan naar de alternatieven die hij níet heeft voorgesteld. Twee: welk deel van het verhaal kan ik zelf controleren? Transactieprijzen, servicekosten, de registratie van een project en de licentie van de makelaar zijn openbaar of op te vragen; verwachtingen over waardestijging zijn dat niet. Hoe groter het deel dat u niet kunt controleren, hoe voorzichtiger u moet zijn. Drie: wat gebeurt er als ik een week wacht? Als het antwoord is dat de kans verloren gaat, vraag dan wat die kans precies inhoudt en of een vergelijkbaar project over een maand net zo goed kan zijn. In een markt waar elk jaar nieuwe projecten worden gelanceerd, is dat vaak het geval. Wie deze drie vragen consequent stelt, merkt snel welke adviseurs ze met plezier beantwoorden.
Kortom
U kunt in Dubai niet om belangenconflicten heen, maar wel ze zichtbaar maken. Vraag wie de adviseur betaalt, of hetzelfde kantoor ook de verkoper bedient, en neem uzelf bedenktijd. Bij ons kunt u die vragen gewoon stellen; wij vertellen per project hoe wij vergoed worden.
Bronnen
- Real Estate Regulatory Agency (RERA), Real Estate Brokerage Practice Guide, Second Edition 2024, dubailand.gov.ae.
- Executive Council Resolution No. (25) of 2009 Approving the Fees and Fines of the Real Estate Regulatory Agency, dlp.dubai.gov.ae.
- Dubai Land Department, Contract (B): Contract between Broker and Buyer (modelcontract), dubailand.gov.ae.